طراحی فیزیکی مساجد

با تمرکز قوانین طراحی مساجد بایستی دارای برنامه فیزیکی خاص خود و در هماهنگی با زمین اختصاص یافته به آنها باشند .
١ مساجد تحت محله ای : اپ فیزیکی وطراحی بایستی متناسب باسطح اعیانی آن وباهماهنگی راس بازرسی به امور مساجد صورت پذیرد .
٢ مساجد محله ای: مساحت زمین طبق مصوبه شورایعالی معماری وشهرسازی حدود۵٠٠ مترمربع میباشد و فضاهای مورد نیاز عبارتند از :

١- پیش اطراف (جلوخان) .
٢- صحن .
٣- شبستان ، فراداخوانی ، کفشداری و ورودی شبستان .
۴- سرویس های بهداشتی و وضوخانه .
۵- دفتر کار مسجد و اتاق روحانی .
٢د- ۶- انبار و آبدارخانه و فضاهای ارتباطی .
٧- محل زندگی خادم .
٨- کتابخانه .

٣- مساجد حوزه ای:مساحت زمین طبق مصوبه شورایعالی معماری وشهرسازی کشور ایران حدود١٠٠٠ مترمربع میباشد وفضاهای موردنیاز بشرح ذیل هست :
١- پیش دور و اطراف (جلوخان) ٢- صحن .
٣- شبستان ، فراداخوانی ، کفشداری و ورودی شبستان .
۴- سرویس های بهداشتی و وضوخانه .
۵- محل کار مسجد و اتاق شیخ.
۶- انبار و آبدارخانه و فضاهای ارتباطی .
٧- محل زندگی خادم .
٨- کتابخانه .
٩- اطاق بسیج .

۴- مساجد حوزه ای : مساحت زمین در حدود ٢٠٠٠ مترمربع در نظرگرفته می شود و فضاهایمورد نیاز بشرح زیر میباشد :
١- پیش گوشه و کنار (جلوخان) .
٢- صحن .
٣- شبستان ، فراداخوانی ، کفشداری و ورودی شبستان .
۴- سرویس های بهداشتی و وضوخانه .
۵- دفتر مسجد ، اتاق روضه خوان ، اتاق مشاوره ، محل کار هیئت امنا.
۶- انبار ، آبدارخانه، فضاهای ارتباطی و تجاری .
٧- محل زندگی شیخ مسجد.
٨- محل زندگی خادم مسجد .
٩- اتاق محافظت کودک ها و سالن ورزش .
١٠ فضاهای بسیج .
١١ کتابخانه .
١٢ سالن های چند منظوره و فضاهای در نظر گرفتن نشده .

نمونه ای از طراحی مسجد

ملزومات قانونی
١- ارائه دستور نقشه شهرداری به راس مطالعه به امور مساجد .
٢- اخذ ضوابط طراحی ازمرکز تحقیق به امور مساجد برای تهیه طرح معماری .
٣- ارائه منفعت آزمایش مکانیک خاک ( مقاومت و نوع مال زمین) جهت تهیه و تنظیم نقشه های سازه .
۴- شناسایی ملک های همجوارودسترسیهای دور و اطراف آن بامشخص کردن وضعیت ساختمان همسایه هانسیت به زمین مسجد از نظر اشراف، استفاده از نورآفتاب و غیره
۵ ارائه گزارش برداشت زمین دربرگیرنده حدود اربعه مسجد سجاد مشهد، زوایا، شیب زمین،عوارض طبیعی و مصنوعیوهمچنین تعیین جهت قبله از طریق مبادی مسئؤل
۶ رعایت قوانین ملی ساختمان .

تفصیل فضاهای اصلی ، جانبی و الحاقی
فضاهای اصلی
١- شبستان (ورودی ، گنبد خانه و محراب) .
٢ صحن (تراس ، رواق و… ) .
٣ هشتی .
۴ راز در مسجد (بعنوان علامت شهری بدنه مسجد) .
۵- جلوخان (پیش دور و اطراف) .

نمونه ای از طراحی مسجد

فضاهای جانبی
با تمرکز مقررات طراحی مساجد ، فضاهایی که درخصوص بدون واسطه با فضاهای اساسی (صحن و شبستان) می باشد فضاهای جانبی نامیده می شوند.

١- فرهنگی ( تلاوت خانه ، آموزشی ، …. ) .
٢- کتابخانه .
٣- خدماتی ( آبدارخانه ، دفتر شیخ ، وضوخانه وآبریزگاه ، انبار ، امورخیریه ،
ت فضاهای چند منظوره ،شماره تلفن مسجد سجاد مشهد  سالن های مراسم مذهبی ،رزرو مسجد سجاد مشهد  دفتر مسجد ، محل کار بسیج وهیئامناء ) .
۴- منزل خادم .

فضاهای الحاقی ( ترجیحا جدا از مسجد )
فضاهائی که دارای کوشش جداگانه و نیازی آدرس مسجد سجاد مشهد به ارتباط بدون واسطه با فضاهای اصلی مسجد ندارند.

١- تجاری .
٢- آشپزخانه .
٣- بیمار ستان .
۴- پایگاه بسیج .
۵- صندوق قرض الحسنه .
۶ منزل شیخ .
٧- مهمانسرا .